Tenkis Davası Nedir? Saklı Pay ve Tenkis
Saklı paylı mirasçılar, saklı pay oranları, tenkis davasının şartları, hak düşürücü süreler ve tenkiste sıra hakkında temel bilgiler.
Tenkis davası, miras bırakanın saklı paylı mirasçıların paylarını ihlal eden tasarruflarının, yasal sınıra indirilmesi için açılan davadır. Amaç, miras bırakanın sağlığında veya ölüme bağlı tasarruflarla saklı payları zedelemesini önlemektir.
Saklı pay nedir?
Saklı pay, kanunun belirli mirasçılara güvence altına aldığı, miras bırakanın tasarruflarıyla ortadan kaldıramayacağı asgari paydır. Saklı paylı mirasçılar ve güncel oranlar şöyledir:
- Altsoy (çocuklar, torunlar): Yasal miras payının yarısı,
- Anne ve baba: Yasal miras payının dörtte biri,
- Sağ kalan eş: Mirasçılık durumuna göre yasal payının tamamı veya dörtte üçü.
Saklı pay dışında kalan kısım, miras bırakanın serbestçe tasarruf edebileceği bölümdür.
Tenkis davasının şartları
Dava açılabilmesi için:
- Davacının saklı paylı mirasçı olması,
- Miras bırakanın tasarruflarının (vasiyet, bağış vb.) saklı payı ihlal etmesi,
- Tenkise tabi kazandırmaların bulunması
gerekir. Tenkis, öncelikle ölüme bağlı tasarruflardan başlar; bunlar yeterli olmazsa sağlararası kazandırmalara sıra gelir. Bağışlarda en yeni tarihliden eskiye doğru tenkis uygulanır.
Tenkis ile muris muvazaası farkı
Tenkis davasında tasarruf geçerlidir ancak saklı payı ihlal ettiği oranda indirilir. Muris muvazaasında ise işlemin (örneğin satış gibi görünen bağışın) baştan geçersiz olduğu ileri sürülür. Somut olayın niteliğine göre bu davalar terditli (kademeli) olarak da açılabilir.
Hak düşürücü ve zamanaşımı süreleri
Tenkis davası, mirasçıların saklı paylarının zedelendiğini öğrendikleri tarihten itibaren bir yıl ve her hâlde vasiyetnamelerde açılma tarihinden, diğer tasarruflarda mirasın açılmasından itibaren on yıl içinde açılmalıdır. Sürelerin kaçırılması hak kaybına yol açar.
Saklı payınızın ihlal edilip edilmediğinin değerlendirilmesi için miras hukuku sayfamızı inceleyebilirsiniz.