Tam Yargı Davası Nedir?

Tam yargı davası, idarenin eylem veya işlemleri nedeniyle hakları zarara uğrayanların, bu zararın tazmini için açtığı idari yargı davasıdır. İptal davası işlemin hukuka uygunluğunu denetlerken, tam yargı davası zararın giderilmesini amaçlar.

İptal davasından farkı

İki dava türü arasındaki temel fark amaçlarındadır:

• İptal davası: Hukuka aykırı idari işlemin ortadan kaldırılmasını ister; sonucu işlemin iptalidir.
• Tam yargı davası: Uğranılan maddi ve/veya manevi zararın tazminini ister; sonucu idarenin tazminat ödemesidir.

İki dava birlikte de açılabilir. Örneğin hukuka aykırı bir işlemin iptaliyle birlikte, o işlemin doğurduğu zararın tazmini istenebilir.

İdarenin sorumluluğunun temelleri

İdarenin sorumluluğu iki temele dayanabilir:

1. Hizmet kusuru: İdari hizmetin hiç işlememesi, geç işlemesi veya kötü işlemesi. Örneğin sağlık hizmetindeki ihmaller, denetim eksiklikleri.
2. Kusursuz sorumluluk: İdarenin kusuru olmasa dahi, sosyal risk ve fedakârlığın denkleştirilmesi gibi ilkeler gereği doğan sorumluluk. Toplumsal olaylar veya kamu yararına yürütülen faaliyetlerin yol açtığı bazı zararlar bu kapsamdadır.

Zararın unsurları

Tam yargı davasında tazminata hükmedilmesi için:

• Gerçek ve hukuken korunan bir zararın bulunması,
• Zarar ile idari eylem/işlem arasında nedensellik bağının olması

gerekir. Zarar; tedavi giderleri, kazanç kaybı, mal hasarı gibi maddi kalemleri ve manevi tazminatı kapsayabilir.

Dava açma süresi

Tam yargı davasının açılma süresi, zararın kaynağına göre değişir:

• İdari işlemden doğan zararlarda, işlemin tebliğinden itibaren altmış gün,
• İdari eylemlerden doğan zararlarda, önce idareye başvurularak (eylemi öğrenmeden itibaren bir yıl ve her hâlde beş yıl içinde) talepte bulunulması; başvurunun reddi üzerine altmış gün içinde dava açılması gerekir.

Bu nedenle idari eylemlerden doğan zararlarda ön başvuru şartına dikkat edilmelidir.

İdarenin sorumluluğundan doğan zararların tazmini için idare hukuku sayfamızı inceleyebilirsiniz.